Η Novartis είναι ελβετική φαρμακευτική εταιρεία, που έχει καταφέρει να αποκτήσει περισσότερη φήμη χάρη στα σκάνδαλα στα οποία έχει αναμειχθεί το όνομά της, παρά για τις καινοτομίες της στον κλάδο της φαρμακευτικής.

Σκάνδαλα που αφορούν φοροδιαφυγή, δωροδοκίες, παραιτήσεις, απόπειρες αυτοκτονιών και χρηματισμό πολιτικών και που εκτείνονται από τις ΗΠΑ μέχρι την Κίνα, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα.

Φυσικά εξαίρεση δε θα μπορούσε να αποτελεί και η Ελλάδα, με δημοσιεύματα να κάνουν λόγο για εμπλοκή 10 πρώην πρωθυπουργών και υπουργών σε δοσοληψίες χρηματικών ποσών, προκειμένου τα προϊόντα της εταιρείας να υπερκοστολογούνται στη χώρα.

Διεθνή σκάνδαλα

Στην Ιαπωνία η Novartis, ήρθε αντιμέτωπη με σκάνδαλο που αφορούσε το τέταρτο σε κυκλοφορία σκεύασμά της, αφού η εταιρεία κατηγορήθηκε ότι παραποίησε τα αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών της για το Diovan. Έχει επίσης κατηγορηθεί πως δεν ανέφερε όλες τις παρενέργεις που εντοπίστηκαν σε κλινικές δοκιμές για το σκεύασμα Tasigna και κατέστρεψε έγγραφα που τις υποδείκνυαν.

Το 2016, η εταιρεία αναγκάστηκε σε συμβιβασμό και πλήρωσε 25 εκατομμύρια δολάρια, μετά από κατηγορίες για δωροδοκίες στην Κίνα. Σύμφωνα με τις κατηγορίες, η εταιρεία έκανε δώρα και χρηματοδοτούσε ακριβά ταξίδια για γιατρούς, προκειμένου αυτοί να συνταγογραφούν περισσότερα δικά της προϊόντα. Σύμφωνα με τα λογιστικά βιβλία ορισμένων γιατρών, η εταιρεία πλήρωνε συστηματικά γιατρούς, ανάλογά με τη συνταγόγραφηση προϊόντων τους.

Την ίδια τακτική φαίνεται πως ακολουθούσε η Novartis και στη Νότια Κορέα, όπου της επιβλήθηκε πρόστιμο 49 εκατομμυρίων δολαρίων για χρηματισμό γιατρών, με έξι υπαλλήλους της εταιρείας να κατηγορούνται για παράνομες πρακτικές που στόχο είχαν την αύξηση των πωλήσεων των προϊόντων της Novartis.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, η Novartis εμπλέκεται σε σκάνδαλο και στη γειτονική Τουρκία, που έχει να κάνει με δωροδοκίες συνολικού ύψους 85 εκατομμυρίων δολαρίων σε γιατρούς και πολιτικούς μέσω τρίτης συμβουλευτικής εταιρείας, με την έρευνα να είναι ακόμα σε εξέλιξη.

Στις ΗΠΑ, η Novartis αναγκάστηκε να πληρώσει πρόστιμο ύψους 370 εκατομμυρίων για δωροδοκίες προς φαρμακεία, προκειμένου αυτά να προσλάβουν νοσηλευτές για να επικοινωνούν με πελάτες και να τους συμβουλεύουν να αγοράσουν το σκεύασμα Exjade. Οι πωλήσεις του συγκεκριμένου προϊόντος είχαν πέσει εκείνο το διάστημα, μετά από παρενέργειες που εμφανίστηκαν πιο συχνά απ’ ότι είχε αρχικά υπολογιστεί. Η Novartis είχε απειλήσει μάλιστα να διακόψει τη συνεργασία με φαρμακεία που δεν έδειχναν πρόθυμα να προχωρήσουν σε μια τέτοια συμφωνία, ενώ έκοβε προμήθεια σε άλλα που πετύχουν συγκεκριμένους στόχους πωλήσεων.

Ελλάδα

Στην Ελλάδα, το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης στράφηκε προς της Novartis τον προηγούμενο Αύγουστο του 2016, όταν δύο πρώην στελέχη της εταιρείας στην Ελλάδα, κατέθεσαν στην αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, εκατοντάδες έγγραφα που αποδεικνύουν καταβολές χρηματικών ποσών σε γιατρούς που εργάζονταν στο Δημόσιο ή στο ασφαλιστικό σύστημα υγείας, ενώ κατέθεσαν και ονόματα εταιρειών μέσω των οποίων η Novartis ξέπλενε χρήματα.

Την υπόθεση είχε αναλάβει να ερευνήσει η προϊσταμένη της Εισαγγελίας κατά της Διαφθοράς, Ελένη Ράικου και είχε κοπάσει για λίγο. Μέχρι τον Ιανουάριο του 2017, οπότε στέλεχος της εταιρείας, απείλησε να βάλει τέλος στη ζωή του, πηδώντας στο κενό στο ξενοδοχείο Hilton. Ο άνδρας πείστηκε να μην πέσει και μεταφέρθηκε στο τμήμα όπου ανέφερε πως φοβόταν για τη ζωή του.

Τον ίδιο μήνα, η Οικονομική Αστυνομία, έκανε έφοδο στα γραφεία της Novartis μετά από εντολή της Εισαγγελίας Διαφθοράς, με τους αστυνομικούς να παίρνουν σκληρούς δίσκους, έγγραφα και φορητές συσκευές.

Δύο μήνες μετά, η Ελένη Ράικου υποβάλει την παραίτησή της και με μια τετρασέλιδη επιστολή προς την εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταγγέλει σχέδιο ηθικής εξόντωσης από συμφέροντα στο χώρο του φαρμάκου και παράκεντρα εξουσίας, ενώ άφησε και αιχμές πως δεν απολαμβάνει της θεσμικής προστασίας που δικαιούται.

Στην επιστολή της η κ. Ράικου έκανε λόγο για λογαριασμό της Novartis στην Ελβετία, από τον οποίο έφευγαν μεγάλα ποσά για χρηματισμό κρατικών αξιωματούχων, όπως γιατρών δημόσιων νοσοκομείων, αλλά και ποσά προς νομικά πρόσωπα, ώστε να δίνονται μίζες σε άλλους κρατικούς αξιωματούχους, ενδεχομένως και πολιτικούς. Η παραίτηση συνδυάζεται με πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Documento που κάνει λόγο για καταγγελίες που χαρακτηρίζουν τη Ράικου σαν υπέυθυνη για την μη παράδοση στοιχείων στις δικογραφίες που έχουν σχηματιστεί για τον Γιάννο Παπαντωνίου και τον Θωμά Λιακουνάκο και αφορούν προμήθειες οπλικών συστημάτων.

Τον περασμένο Νοέμβριο η γενική επιθεωρήτρια Δημόσιας Διοίκησης (ΓΕΔΔ), Μαρία Παπασπύρου ανακοίνωσε πως πολύ σύντομα θα άρχιζαν να βγαίνουν τα πορίσματα του ελέγχου των μικτών κλιμακίων για το ΚΕΕΛΠΝΟ και τη Novartis. Όπως είχε δηλώσει, το προανακριτικό υλικό που είχε συγκεντρωθεί έφτανε τις 250.000 σελίδες.

Τον ίδιο μήνα, κλιμάκιο της εισαγγελίας Διαφθοράς μεταβαίνει στις ΗΠΑ, προκειμένου να συγκεντρώσουν δεδομένα και να στοιχειοθετήσουν όσα έχουν ήδη καταγγελθεί από τα δύο πρώην στελέχη της φαρμακευτικής εταιρίας στην Ελλάδα, που βρέθηκαν στις ΗΠΑ για να συνεργαστούν με τις εκεί αρχές. Εκεί αντιμετώπισαν και την άρνηση των αμερικανικών αρχών να τους δώσουν τα στοιχεία των μαρτύρων που βοήθησαν στην έρευνα με την κατάθεση εγγράφων.

Την Κυριακή που μας πέρασε, δημοσιεύματα του Τύπου κάναν λόγο για μίζες της εταιρείας προς υπουργούς, ενώ χτες έγινε γνωστό πως η Δικαιοσύνη έχει «σκοντάψει» σε πολιτικά πρόσωπα και ενεργοποιείται ο νόμος περί ευθύνης υπουργών για αποστολή «αμελλητί» της δικογραφίας στη Βουλή.

Τα δημοσιεύματα κάνουν λόγο για δωροδοκίες ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ, με τη ζημιά για το ελληνικό κράτος να φτάνει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Σήμερα στις 3 το μεσημέρι, συνεκλήθη εκτάκτως η Ολομέλεια της Βουλής προκειμένου να διαβιβαστεί η δικογραφία για την υπόθεση της Novartis και αναμένεται να κατατεθεί αίτημα για την σύσταση εξεταστικής ή προανακριτικής επιτροπής. Για την έγκριση συγκρότησης Προανακριτικής Επιτροπής απαιτείται η απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, δηλαδή 151 ψήφοι.

Κλείσιμο

Κάθε σχόλιο δημοσιεύεται άμεσα χωρίς να σημαίνει πως υιοθετούμε τις απόψεις που εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Διατηρούμε το δικαίωμα της διαγραφής σχολίων χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις.